بررسی و ارزیابی ابزارهای اقتصادی برای مدیریت ترافیک شهری

رشد پیوسته تقاضای حمل و نقل و محدودیت بودجه برای افزایش ظرفیت شبکه بزرگراهی از یکسو و افزایش تقاضا در اثر اجرای راهکارهای توسعه ای از سوی دیگر، سازمان های برنامه ریزی شهری را به استفاده از ابزارهای سیاستی برای کاهش شلوغی ترافیکی و آلودگی هوا در شهرهای بزرگ ترغیب کرده است. یک الگوی کارا برای انجام سفرهای شهری، الگویی است که در آن افراد با هزینه های واقعی سفر خود مواجه شوند و ساختار و مقررات آن به گونه ای وضع شده باشد که برای افرادی که سفر خود را با شیوه های پایدار انجام می دهند، مشوق هایی تعریف شده باشد. بنابراین، استفاده از ابزارهای مالی حمل و نقل شهری دست کم به دو دلیل دارای اهمیت است: ابزارهای مالی از یکسو با دریافت مالیات ها و عوارض موجب دیده شدن هزینه اثرات جانبی سفرهای شهری می شوند و از سوی دیگر، با پرداخت یارانه به شیوه های پایدار حمل و نقل شهری، موجب تشویق شهروندان به استفاده از این شیوه های سفر می گردند.

تهران یکی از کلان شهرهایی است که در آن از ابزارهای سیاستی مختلفی جهت مدیریت ترافیک استفاده می شود و در برنامه های بلندمدت و بالادستی نیز اهدافی برای گسترش این ابزارها طرح ریزی شده اس. انواع عوارض و محدودیت ها شامل قیمت گذاری ورود به محدوده طرح ترافیک، قیمت گذاری پارکینگ، محدودیت های تردد خودرو (مانند طرح زوج-فرد و پیاده راه ها) با هدف مدیریت تقاضای حمل و نقل شخصی و تخصیص یارانه برای کرایه وسایل حمل و نقل همگانی با هدف افزایش سهم این شیوه از حمل و نقل از جمله مهمترین این ابزارها به شمار می رود. از این رو، ارزیابی اثرات این ابزارها برای افزایش کارایی و رفع نقص احتمالی آن ها می تواند بسیار لازم و ضروری باشد.

فهرست